Suy thượng thận cấp tính: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

0
45

Suy thượng thận cấp tính là tình trạng nghiêm trọng của suy tuyến thượng thận. Tuyến thượng thận nằm ở phần trên cùng của thận, có vai trò quan trọng trong việc vận hành các chức năng của thận.

Khi bạn căng thẳng, tuyến thượng thận sản xuất một loại hormone gọi là cortisol. Cortisol giúp cơ thể bạn phản ứng hiệu quả với căng thẳng. Nó cũng đóng một vai trò trong sức khỏe của xương, phản ứng của hệ thống miễn dịch và quá trình chuyển hóa thức ăn. Cơ thể của bạn bình thường cân bằng lượng cortisol được sản xuất.

Suy tuyến thượng thận là tình trạng bệnh lý nghiêm trọng do cơ thể không thể sản xuất đủ lượng cortisol. Bệnh này còn được gọi là khủng hoảng thượng thận cấp tính. Những người mắc chứng bệnh Addison (suy tuyến thượng thận) hoặc có tuyến thượng thận bị tổn thương có thể không sản xuất đủ cortisol.

suy thượng thận cấp

Triệu chứng

Các triệu chứng của suy thượng thận cấp bao gồm:

  • Sức khỏe cực kỳ yếu
  • Rối loạn tâm thần
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn hoặc đau bụng
  • Nôn mửa
  • Sốt
  • Đau đột ngột ở lưng dưới hoặc chân
  • Chán ăn
  • Huyết áp cực thấp
  • Ớn lạnh
  • Viêm da
  • Đổ mồ hôi
  • Nhịp tim cao
  • Mất ý thức

Nguyên nhân

Bệnh có thể xảy ra khi bệnh nhân không có tuyến thượng thận hoạt động bình thường gặp phải tình huống căng thẳng cao độ. Các tuyến thượng thận nằm phía trên thận và chịu trách nhiệm sản xuất nhiều hormone quan trọng, bao gồm cả cortisol. Khi tuyến thượng thận bị tổn thương, chúng không thể sản xuất đủ các hormone này. Điều này có thể gây ra suy thượng thận cấp.

Những người bị bệnh Addison có nguy cơ bị khủng hoảng Addisonian cao hơn, đặc biệt nếu tình trạng của họ không được điều trị. Bệnh Addison thường xảy ra khi hệ thống miễn dịch của một người vô tình tấn công tuyến thượng thận của họ. Đây được gọi là một bệnh tự miễn dịch. Trong một bệnh tự miễn dịch, hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn nhầm một cơ quan hoặc bộ phận của cơ thể là ‘kẻ xâm lược’ có hại, chẳng hạn như vi rút hoặc vi khuẩn.

suy tuyến thượng thận

Nguyên nhân khác

  • Sử dụng glucocorticoid kéo dài, chẳng hạn như prednisone
  • Nhiễm trùng nặng, bao gồm nhiễm nấm và vi rút
  • Khối u
  • Chảy máu ở tuyến thượng thận do sử dụng một số chất làm loãng máu giúp ngăn ngừa cục máu đông
  • Phẫu thuật tuyến thượng thận

Mức cortisol của bạn sẽ giảm dần theo thời gian nếu bạn suy thận mà không được điều trị. Khi bạn không có lượng hormone tuyến thượng thận bình thường, căng thẳng có thể khiến cơ thể bạn choáng ngợp và dẫn đến suy tuyến thượng thận cấp. Các yếu tố tâm lý có thể ‘kích hoạt’ bệnh bao gồm:

  • Tai nạn
  • Chấn thương dẫn đến sốc thể chất
  • Mất nước nghiêm trọng
  • Mhiễm trùng nặng, chẳng hạn như cúm hoặc vi rút dạ dày

Nhóm người nguy cơ cao

Những người có nguy cơ xảy ra suy tuyến thượng thận cấp nhất là những người:

  • Đã được chẩn đoán mắc suy tuyến thượng thận
  • Gần đây đã phẫu thuật tuyến thượng thận
  • Tổn thương tuyến yên
  • Đang được điều trị suy thượng thận nhưng không dùng thuốc
  • Đang trải qua một số loại chấn thương thể chất hoặc căng thẳng nghiêm trọng
  • Bị mất nước nghiêm trọng

Chẩn đoán

Bác sĩ có thể chẩn đoán ban đầu bằng cách đo mức độ cortisol hoặc hormone vỏ thượng thận (ACTH) trong máu của bạn. Khi các triệu chứng của bạn được kiểm soát, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm khác để xác định chẩn đoán và xác định xem mức độ hormone tuyến thượng thận của bạn có bình thường hay không. Các thử nghiệm này có thể bao gồm:

  • Xét nghiệm kích thích ACTH (cosyntropin), trong đó bác sĩ sẽ đánh giá mức độ cortisol của bạn trước và sau khi tiêm ACTH
  • Tiến hành xét nghiệm kali huyết thanh để kiểm tra nồng độ kali, xét nghiệm natri huyết thanh để kiểm tra nồng độ natri
  • Xét nghiệm đường huyết lúc đói để xác định lượng đường trong máu của bạn
  • Kiểm tra mức độ cortisol

Điều trị suy thượng thận cấp

Thuốc

Những người đang trải qua suy thận cấp tính thường được tiêm ngay hydrocortisone. Thuốc có thể được tiêm vào cơ hoặc tĩnh mạch.

Chăm sóc tại nhà

Bạn có thể đã có một bộ dụng cụ bao gồm thuốc tiêm hydrocortisone nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh. Bác sĩ có thể chỉ cho bạn cách tự tiêm hydrocortisone khẩn cấp.

Đừng đợi đến khi bạn quá yếu hoặc bối rối mới tự tiêm hydrocortisone, đặc biệt nếu bạn đã nôn. Khi bạn đã tiêm cho mình, hãy gọi cho bác sĩ của bạn ngay lập tức.

Bệnh nghiêm trọng

Bác sĩ có thể yêu cầu bạn đến bệnh viện để đánh giá liên tục. Điều này thường được thực hiện để đảm bảo rằng tình trạng của bạn đã được điều trị hiệu quả.

Khả năng hồi phục suy thượng thận cấp

Những người bị suy thượng thận cấp thường hồi phục nếu tình trạng này được điều trị nhanh chóng. Với điều trị nhất quán, những người bị suy tuyến thượng thận có thể sống một cuộc sống tương đối khỏe mạnh, năng động.

Tuy nhiên, người bệnh không được điều trị có thể dẫn đến:

  • Sốc
  • Co giật
  • Tình trạng hôn mê
  • Tử vong

LEAVE A REPLY